Co znaczy czasownik lassen?

Hej, pewnie słyszałeś lub nawet oglądałeś film Split. Opowiada on historię Kevina, który cierpi na rozdwojenie jaźni. Nasz czasownik lassen jest trochę jak Kevin i też nie może się zdecydować na jedno znaczenie. Plus jest taki, że o ile Kevin ma 23 różne osobowości, to nasz czasownik lassen ma tylko 6 najważniejszych znaczeń, które używa się najczęściej. Widzisz, jak bym Ci od razu napisała, że lassen ma tyle znaczeń, to byś się za głowę chwycił, a tak to przy tych 23 osobowościach Kevina ten nasz lassen wcale, aż tak źle nie wypada 😀

No ok, ale jak sobie zapamiętać, co to psychicznie mało stabilne lassen oznacza?

Wymyśliłam wam taki fajny sposób: Wyobraź sobie, że czasownik lassen to taka mama-ośmiornica, która jedną ręką zostawia torebkę na stole, drugą nie pozwala wejść psu do domu z brudnymi łapami, trzecią każe dzieciom posprzątać pokój, czwartą sprawdza, czy tą zepsutą pralkę da się jeszcze naprawić, piątą ręką zleca mechanikowi naprawę auta, bo jak zwykle coś nagle się zepsuło, a już ostatnią, szóstą ręką pokazuje dzieciom, żeby przestały jej przeszkadzać, bo mama musi dziś jeszcze popracować.

PS- Sam możesz być kreatywny i wymyślić swoje przykłady. Zawsze lepiej pamięta się coś, co się samemu wymyśliło 🙂

No to teraz pięknie wyłaniają Ci się znaczenia czasownika lassen:

  1. zostawiać coś
  2. pozwolić, zakazać coś komuś
  3. rozkazywać
  4. coś da się/ nie da się zrobić
  5. coś komuś zlecać
  6. przestać coś robić

Na koniec dodam Ci jeszcze do każdego z tych znaczeń po jednym przykładzie 🙂

Ultra ważne jest, że w języku niemieckim czasownik lassen w znaczeniu „kazać“ i „pozwalać“ łączy się ZAWSZE z biernikiem. Tu się robi zazwyczaj byki, bo po polsku jest inaczej.

Meine Eltern lassen mich spät ins Bett gehen. Rodzice pozwalają mi iść późno spać.

Po polsku mamy pozwalać komu? czemu?, a więc nie pokrywa nam się przypadek z wersją niemiecką. 

Można powiedzieć, że nasz bohater lassen zachowuje się w zdaniu trochę jak czasownik modalny, czyli występuje zazwyczaj z drugim czasownikiem, który znajduje się na końcu zdania. Co nie zmienia faktu, że czasownik modalny i lassen mogą stać w jednym zdaniu. No bo czemu nie 🙂

Ogólnie można powiedzieć, że lassen łączy się prawie tylko z biernikiem, ale tu macie taką mini gwiazdeczkę. W tym przypadku będzie celownik (Dativ):

Ich lasse mir die Haare schneiden., bo zlecamy sobie obciąć włosy, a sobie to Dativ. Tu nam się pokrywa celownik z polskim 🙂 Zazwyczaj macie w podręcznikach do tego znaczenia przykłady dla 3 osoby liczby pojedynczej, a tam nie widać różnicy pomiędzy Akkusativem i Dativem: Sie lässt sich die Haare schneiden. Ale jak już powiecie: Ich lasse meine Haare schneiden. to macie Haare w naszym kochanym bierniku 🙂 To, co tu wam piszę, to nie jest wcale czarna magia, tylko standardowa odmiana zaimka zwrotnego. To to samo, co Ich wasche mich., Ich wasche meine Hände. i Ich wasche mir die Hände. 🙂

Jeszcze na samiuteńki koniec chciałabym dodać, że lassen może pomóc nam w takim przyjaznym wyrażeniu propozycji dla grupy osób, do której się również należy. W tedy używamy zawsze formy trybu rozkazującego:

  • do jednej osoby : Lass uns + bezokolicznik
  • do więcej niż jednej osoby: Lasst uns + bezokolicznik
  • do Pani, Pana, Państwa: Lassen Sie uns + bezokolicznik
  • Es ist schon spät. Lasst uns nach Hause gehen! Późno już. Chodźmy do domu.
  • Lasst uns beten! Módlmy się!
  • Lass uns einkaufen gehen! Chodźmy na zakupy!
  • Lassen Sie uns morgen darüber sprechen. Porozmawiajmy jutro o tym.
  • Lass uns tanzen gehen! Chodźmy potańczyć.

No i to tyle na dziś 🙂