Akkusativ vs Dativ, czyli jaki przypadek zastosować po przyimkach über, zwischen, unter, neben, hinter, in, an, vor i auf.

Przy przyimkach über, zwischen, unter, neben, hinter, in, an, vor i auf używanych do określenia jakiego miejsca znaczenie odgrywa bardzo ważną rolę. To właśnie na podstawie znaczenia dobiera się odpowiedni przypadek. Głównym kryterium, które można zastosować do każdego przyimka z tej grupy jest to, jakie pytanie możemy zadawać do niego.

Przyjmuje się, że jeśli można zadać pytanie Wo? (gdzie), Woher? (skąd) lub Wann? (kiedy) i zdanie nie wyraża ruchu, przemieszczenia, to użyty będzie celownik, np.:

Frau B. sitzt im Büro, czyli Pani B. siedzi w biurze. To zdanie nie wyraża przemieszczenia, sytuacja jest statyczna. Do tego zdania można zadać pytanie zaczynające się od Wo?. Wo ist Frau B.?, czyli gdzie jest pani B.? Własnie z tego powodu został po przyimku in użyty celownik.

in+dem=im

Jeśli do zdania można zadać pytanie Dokąd? i odbywa się ruch, przemieszczenie to użyty będzie biernik, np.:

Frau B. geht ins Büro, czyli Pani B. idzie do biura. Czasownik wyraża ruch, da się zadać pytanie Wohin?. Wohin geht Frau B.?, czyli Dokąd idzie pani B.? W zdaniu po przyimku in został użyty biernik.

in+das=ins

Warte uwagi jest podkreślenie, iż w języku polskim potocznym bardzo często używa się zaimka pytajnego gdzie w nie właściwy sposób. Po polsku poprawnie jest identycznie jak w języku niemieckim, dlatego nie pytamy Gdzie idziesz? tylko Dokąd idziesz?. Zaimek gdzie powinien być używany w opisie sytuacji statycznej, przy pytaniu o lokalizację, a zaimek dokąd pyta o miejsce w kierunku, którego odbywa się ruch i używamy go w opisach ruchu, bądź kierunku. W aspekcie humorystycznym za pomocą żartu można bardzo dobrze zaobserwować ową różnicę znaczeń: Biegnie Franek ulicą. Kolega za nim woła „Franek, gdzie pędzisz?” – „U babci na strychu”.

Można zwrócić uwagę też na to, że w języku polskim końcówki rzeczownika też ulegają zmianie: do biura i w biurze, w języku polskim używa się tutaj też dwóch różnych przypadków.

Ciekawostką do tematu odpowiedniego dobrania pytania do sytuacji jest ten przykład. Wyobraźmy sobie, że słyszymy samolot i pytamy Wo fliegt das Flugzeug?, czyli pytamy o miejsce w którym samolot znajduje się teraz, w tej konkretnej chwili. Jak zadajemy pytanie Wohin fliegt das Flugzeug? to pytamy o cel jego podróży, np. o kraj lub miasto, do którego leci ten samolot. Inny przykład bazuje na statku. Das Schiff fährt in dem Fluss. W tym zdaniu użyto celownika, pytanie należy zadać również z zaimkiem pytającym gdzie?, czyli Gdzie pływa statek? W rzece. Pytamy więc o konkretne miejsce w którym dany przedmiot się znajduje. Jak byśmy chcieli zadać pytanie o przemieszczenie z słówkiem pytającym Dokąd? to odpowiedź mogła by tak wyglądać: Das Schiff fährt aus dem Kanal in den Fluss hinein. A więc Dokąd płynie statek? Statek płynie z kanału do rzeki. Interesujące jest też to, że jak parkujemy to mimo przemieszczenia pojazdu zadajemy pytanie Gdzie parkujesz?, a nie Dokąd parkujesz? tak jak w języku polskim. I przykładowa odpowiedź na to pytanie z użyciem celownika: Ich parke mein Auto unter der Brücke., czyli parkuję moje auto pod mostem.

Bildschirmfoto 2019-02-24 um 19.43.09.png

Uwaga!

nageln – przybijać

kleben – przyklejać

schrauben – przyśrubować

befestigen – przymocować

Bildschirmfoto 2019-02-24 um 19.34.36.png