Rzeczowniki, które zachowują się jak przymiotniki (1)

Uwaga dziś spora dawka tabelek i końcówek 🙂

W słowniku szybko można sprawdzić jak jest po niemiecku Polak, Polka i Polacy. A próbowaliście znaleźć jak jest Niemiec, Niemka i Niemcy?

Ogólnie wyglada to tak:

bildschirmfoto 2019-01-10 um 17.00.10

Pierwsza rzecz, która rzuca się w oczy to wygląd słowa Niemiec po rodzajniku określonym i nieokreślonym. Po rodzajniku nieokreślonym nie mamy juz Deutsche tylko Deutscher.

Jak utworzyć liczbę mnogą od słowa Niemka lub Niemiec?

Liczba mnoga od słowa Polka będzie prosta do utworzenia. W niemieckim mamy zasadę: Jak słówko rodzaju żeńskiego kończy się na – in to liczba mnoga ma końcówkę – innen.

die Französin – die Französinnen

die Polin – die Polinnen

Ale Niemka nie kończy się na – in. Można powiedzieć, że jest to taki wyjątek, który będzie miał kilka różnych końcówek w liczbie mnogiej. Będzie to zależne od tego czy używamy tego słówka z rodzajnikiem określonym, czy bez rodzajnika i w jakim przypadku jest to słowo użyte (mianownik, biernik, celownik, czy dopełniacz). Wszystkie końcówki są w tabelkach poniżej.

Dlaczego ta odmiana jest taka dziwna?

Słowa Niemiec i Niemka są rzeczownikami utworzonymi od przymiotnika i odmieniają się jak przymiotnik !!! Niestety to nie jedyne takie słówka.

Inne przykładowe rzeczowniki, które zachowują się jak przymiotniki to:

der/ die Kranke – chory/-a (od przymiotnika krank)

der/ die Bekannte – znajomy/- a (od przymiotnika bekannt)

der/ die Reisende – podróżny/-a (od imiesłowu reisend)

der/ die Arme – biedak/ biedaczka (od przymiotnika arm)

der/ die Verwandte – krewny/-a

der/ die Alte – stary/-a

der/ die Gefangene – więzień/ więźniarka

der/ die Angestellte – pracownik umysłowy

i itp.

Ogólnie dla takich rzeczowników:

  1. Często są one utworzone od przymiotników lub imiesłowów (imiesłów to np: piszący, jadący).
  2. Takie słówko ma rodzajnik męski i żeński.

  3. Dodaje się nic innego jak normalne końcówki odmiany przymiotnika (Dobry powód, żeby sobie je odświeżyć 😉
  4. Po rodzajniku określonym, po zaimkach dzierżawczych i po przeczeniu kein w liczbie mnogiej zawsze jest -en !!!

Jak wygląda odmiana?

bildschirmfoto 2019-01-10 um 17.52.19

bildschirmfoto 2019-01-10 um 18.00.54

Dla liczby mnogiej bierzemy końcówki z odmiany bez rodzajnika.

bildschirmfoto 2019-01-10 um 18.15.01

bildschirmfoto 2019-01-10 um 18.07.48

Jak to wygląda w praktyce?

Na przykładzie der/ die Kranke:

Der Kranke weiß am besten, wo’s ihn schmerzt.

Man braucht keinen Kranken zu fragen, ob er gesund sein will.

Dem Kranken hilft kein goldenes Bett.

Viele Ärzte sind des Kranken Tod.

Zwei Kranke helfen selten einander.

A co jak byśmy chcieli dodać tam jeszcze jakiś przymiotnik przed rzeczownikiem, np: On był wielkim Niemcem.?

Nic prostszego! Końcówki przymiotnika będą się pokrywać z końcówkami rzeczownika 🙂

Er war ein großer Deutscher.