Przyimki wyrażające przyczynę – AUS i VOR

Może zwróciliście kiedyś uwagę, że jak chcemy powiedzieć np. ze strachu po niemiecku, to możemy to przetłumaczyć jako aus Angst lub vor Angst. Jaka jest więc różnica?

Na początek kilka informacji ogólnych:

Co jest charakterystyczne dla przyimków AUS i VOR (jak określają powód) ?

  1. są używane bez rodzajnika !!!
  2. wyrażają przyczynę, powód jakiegoś stanu
  3. odpowiadają na pytanie dlaczego?, z jakiego powodu?

Ponieważ oba przyimki możemy tutaj w większości przypadków przetłumaczyć tak samo na język polski, to zdradzę wam łatwy sposób jak je szybko rozróżnić i poprawnie używać. Opiszę to najprościej jak się tylko da, żeby łatwo było wam zapamietać. Najszybciej można sobie zapamiętać to tak, że AUS jest używane jak mamy świadome działanie, a VOR jak coś dzieje się od nas niezależnie.

AUS + Dativ

  • podanie powodu sytuacji, którą można kontrolować
  • stoi przed rzeczownikiem, który wyraża subiektywne uczucia, które prowadzą do świadomego i /lub planowanego działania
  • czyli jak czasownik wyraża działanie przemyślane lub zaplanowane, ewentualnie też jak inne działanie było możliwe
  • działanie dla świadomej i zamierzonej reakcji

 

VOR + Dativ

  • używamy do podania powodu nie kontrolowanej sytuacji
  • rzeczownik może być czymś fizycznym, co przeszkadza w działaniu (niechciane działanie) np. mgła, śnieg
  • jak czasownik lub przymiotnik wyrażają działanie lub stan niezależny od woli
  • podkreślają oddziaływanie na organizm
  • skutek niezamierzonej reakcji, często reakcji organizmu na coś, spontaniczna reakcja na coś

 

Kilka przykładów:

Sie besuchte ihn aus Mitleid im Krankenhaus. – świadome, zamierzone działanie, zależne od naszej woli

Er log aus Überzeugung / aus Verzweiflung. – świadome postępowanie, zależne od osoby, bo przecież nie musiał kłamać

Er schrie vor Angst / vor Schreck / vor Vergnügen, als er seinen Vater sah. – emocje, niezamierzona sytuacja, reakcja organizmu

Aus Neugier hat er das Feuer angezündet. – czyli, on to zrobił świadomie, to jest decyzja, która była od niego zależna

Sie strahlt vor Freude.reakcja organizmu, niezamierzone

Er hat das aus Versehen gemacht.doprowadziło to do takiej sytuacji, inne działanie było możliwe

 

Nie zawsze da się łatwo rozpoznać, kiedy używa się VOR i AUS, zależy to w dużej mierze od tego co ktoś chce wyrazić. W niektórych połączeniach wiadomo od razu co wstawić, a w innych trzeba się dobrze zastanowić.

Bildschirmfoto 2018-09-17 um 21.28.44

 

aus Freude hüpfen vs vor Freude zittern

aus Freude hüpfenczyli, możemy skakać z radości jak chcemy, to zależy od nasale forma … vor Freude hüpfen też jest możliwa, tylko zmienia się lekko znaczenie – skakanie jako  niezależna od nas, spontaniczna reakcja.

vor Freude zittern – drżymy z radości, jako reakcja organizmu na coś

Czyli … jak rozwiązuje się takie ćwiczenia, w których należy wybrać AUS lub VOR, to nie należy koncentrować się na tym rzeczowniku aż tak bardzo. Warto w takich zdaniach zwracać uwagę na czasownik i sytuację opisaną w zdaniu, np. jak mamy takie zdanie:

Sie nahm die Katze …aus/vor… Mittleid nach Hause.

to wiadomo, że poprawną formą jest AUS, ponieważ pokazuje to jej świadome działanie. Ona wzięła tego kota do domu, bo taką podjęła decyzję.

Na pogodę nie mamy wpływu, dlatego jest:

Bildschirmfoto 2018-09-17 um 21.38.42.png